empleo en La Verna

Euskal Espeleo Forotik

2015-XII-9
Como todos sabréis, la sala de La Verna en el sistema de la Piedra de San Martín fue abierta al público en 2010. Desde entonces viene siendo explotada por una empresa creada ex profeso por los espeleólogos que exploran el sistema (principalmente bearneses), y en cuyo Consejo de Gestión participan tanto los propios espeleólogos como la Comunidad de Municipios de Zuberoa.

Conociendo los problemas que venían arrastrando los últimos años (falta de suficientes visitantes), hace unos meses, un compañero nuestro se puso en contacto con el director Jean François Godart para que dieran un giro a su estrategia de marketing, buscando atraer al público vascoparlante, que hasta ahora no ha sido tenido en cuenta. Oier contaba algo en esta crónica:

http://actualid-ades.blogspot.com.es/2015/09/xiberuan-ta-lapurdin.html

Al parecer la propuesta ha sido tratada en el Consejo de Gestión de La Verna, y tras la óptima valoración de la campaña de este verano (en que han tenido más visitantes que nunca), han dado el visto bueno para contratar durante 6 meses al año a un espeleólogo vasco. Su objetivo sería atender mejor a los euskaldunes e hispanohablantes; ya que hasta ahora las visitas en castellano las guiaba el propio Godart (que como muchos sabéis habla un español bastante “sioux”) y las visitas en euskara simplemente no existían.

Como queda dicho, la oferta sería un contrato de 6 meses (es de suponer que en torno al verano), y el perfil ideal sería, citando textualmente:

·         Un vasco joven apasionado de la espeleología.

·         Que hable euskara, español, francés e inglés (por pedir que no quede...!)

·         Trabajaría en un principio como guía turístico.

·         Se valorarán: conocimientos en gestión/administración de empresa, capacidad de realizar formación “Diplôme d'Etat de Spéléologie”.

Quien esté interesado, que no deje de presentarse aunque no cumpla todos los requisitos. Como queda dicho, ellos han definido un “perfil ideal” de candidato, pero habida cuenta de que los espeleólogos somos pocos, será bastante difícil que encuentren un “supermán” (o “superwoman”) que presente todas esas cualidades. ¡Así que animaros y escribid a Jean François!. La dirección a la que dirigirse es: Jf.godart@laverna.fr

Dominique Prebende, “Salaber”

Euskal speleo historian, Xiberuak kapitulo nagusiña osatzen dau. Bertan hasi ziran esploraziño modernuak (Martel 1908), eta II Mundu Gerra ostian Max Cosynsek gidatutako taldiak Europako lurpeko sistema garrantzitsuenetako bat “pintxau” zeban, espeleologian Urrezko Aroari hasiera emonaz.

Halan be, paradoxikoki, Xiberuako esploraziñuetan oso xiberotar gitxirek hartu dabe parte. Badira izen solte batzu, bai: Michel Bouillon ozaztarra, Henri Cazenave santagraztarra, kanpoko lanetan jardundako Bouchet familiakuak... baiña nere ikerketetan ikusten nabillenez, danen artian paper garrantzitsuena Dominika Prebendek jokatu zeban, Salaberria etxekuak (Santa Graziko eliza onduan).

 

Madeleine Cabidoche eta Dominika Prebende 2001ian.

Oin dala gitxi GSHP-ko lagunak Madeleine Cabidoche bioespeleologoan omenez egindako billeria bultzatu zeben, eta bertara gonbidatu ninduen. Han konfirmau nittuan Salaberri buruzko nere ustiak. Oso deigarrixa egin jatan bere Auch eta Bigorrako lagun (eta ikasle) izandakuak detsen erreberentzia. Dominika mutilzaharra izanda, ondorengorik ez eta bera hil ostian Salaberren gauza asko Madeleinek etxian hartu zittuan (Arrakoeix, Kalla auzuan). Hantxe ikusi nittuan bere kaskua, liburuak –nobelak, nafarroako katalogo espeleologikuak, pastoralak...-, makillak, kuadruak –, bere buruan marrazkixa, basurde baten argazki dedikaua-... Ulertu nebanangaittik, beste relikia batzu Dominika eta bere arrebia hil artian etxetik desagertu ziran (hartz hanka bati buruz luze jardun zeben, ulertu neban apurrangaittik basozainekin arazuak ekarri zetsazena...).

Baiña gauza guztien gaiñetik, bat azpimarratuko neuke: Arrakoetxian bildutako espeleologo guztiak, Salaberri buruz berbetan, erakusten zeben erreberentzia. Momentu baten, danak jangelan sartuta genguazela (30 bat lagun), mezetan genguazela begittandu jatan: batek ha gogoratzen zebanian, beste guztiok isilik eta entzutzen. Bistan da errespetu izugarrixa zetsela.

Hau hobeto ulertzeko, gauza bat argittu biharko dot: Salaberren bizitza espeleologikua oso luzia izan da, beraz belaunaldi askokin kontaktua izan dau. 1952 inguruan izan zeban lehelengo kontaktua, Lepineux lezia (San Martin Harrikua) esplorau zaneko espediziñuetan mandazain modura kontratau zebenian; gero, Michel eta Madeleine Cabidocheri laguntzen hasi zan, eta hauen eskutik jaitsi zan estraiñekotz 1965an leza batera; harrezkero, paper garrantzitsua jokatu zeban Basabürüan egindako esploraziñuetan, inguruak oso ondo ezagutzen zittualako (artzaina zan, eta bera eta bere lagunen olhak kanpaleku estrategikuak izan ziran); Hegoaldeko esploraziñoren baten be parte hartu zeban, CD Eibarko Jose Telleriak kontau zestanez...; lurpetik erretiratzeko ordua etorri jakonian be, La Vernako tuneleko atezaina izaten jarraittu zeban hil arte; horretara, San Martin Harrira mundu osotik etorrittako espeleologo guzti-guztiak Salaberriatik pasau bihar izaten ziran, Dominikan liburu haundixian izena apuntatzeko eta berakin barriketan jarduteko...

Dominikak arrebia bazekan, kanpuan bizi zana; ha igaz hil zanian, etxia partitzeko eta saltzeko momentua etorri zan. Madeleine-eta laguntzen ibilli ei ziran, eta etxia ondiok Dominikan aittittan izenian (¡!) zeguala ikusi zeben. Bere jabetzak dispertsau badira be danak Santa Graztarrak erosi dittuez, antza; Arrakoetxeko espeleologuak otoitz moduko inbentarixo hau egin zeben: etxia Ambrosi eta Mayayou Bürgübürün semiana dala oiñ... kortia ez dakitt norek hartu dabela... goiko sorua beste etxe horretakuak erosi dabela... Hardoi izeneko batek be ez dakitt zer erosi dabela... Errepasua amaittu zebenian, danak isilik geratu ziran eta andrazko batek zera esan zeban ondorixo moduan: “Behintzat: dana Santa Grazin geratu da (turistak edo kanpotarrak eskuratu biharrian, esan gura zeban); hori da, zalantza barik Dominikak nahiko zeukiana”.

Lurrari estu lotutako gizona izan zan, itxuria, Salaber, eta gero eta gehixago interesatzen jata. Zentzu horretan, Txomin Peillen lagunak idatzittako liburu hau irakortzeko dakat ondiok: bertan Dominika eta bere aitta Pierren lekukotasuna jasotzen ei da, ehiztarixak eta hartzak izandako harreman atabikua aztertuz...

Dominika, Pierre Prebende eta Marianne Elixalt gurasuak Salaberrian, 1981ian.